Fundacja TRES działa w obszarze kultury. Realizujemy projekty artystyczne, artystyczno-edukacyjne i wydawnicze. Szczególne zainteresowanie fundacji to fotografia – jej aspekt artystyczny, historyczny i społeczny. Badamy ją jako medium poznawania świata i historii oraz jako bodziec do zmiany społecznej.

Wróć do bloga
Gra planszowa WYWOŁAJ POWSTANIE z pamięci szklanych negatywów

Gra powstała w ramach dwuletniego (2018-2019) projektu Powstanie Wielkopolskie na szklanych negatywach. Upowszechnienie cennej kolekcji fotografii, stworzenie gry edukacyjnej, przeprowadzenie wystaw-eventów popularyzujących wiedzę o Powstaniu Wielkopolskim.



Ideą, która przyświecała nam przy budowaniu gry planszowej „WYWOŁAJ POWSTANIE z pamięci szklanych negatywów”, było stworzenie nowoczesnego medium, które wspomoże popularyzację pamięci Powstania Wielkopolskiego zarówno wśród Wielkopolan, jak i mieszkańców innych regionów. Gra planszowa nie jest jednak symulatorem walk. Ma, za pomocą starej fotografii, przenosić graczy do miejsc, w których odbywały się realne działania wojenne, pokazywać uczestników w różnych kontekstach istotnych dla tamtego czasu wojennego. Tu jednak, gracze mają całkowity wpływ na bieg wydarzeń, który w efekcie może się różnić od historycznych rozstrzygnięć.

Narracja zbudowana została wokół szklanych negatywów z atelier Constantego Sikorskiego - zbąszyńskiego fotografa, który stawiał przed obiektywem aparatu żołnierzy z obu stron politycznej barykady. Najwyraźniej jednak nie traktowali go jako wroga czy szpiega - skoro pozwalali fotografować nawet sztaby swoich wojsk. Wydaje się, że wojskowi doceniali wagę fotograficznego fachu w trudnych realiach wojny.
 
W tej grze to FOTOGRAF, a nie GENERAŁ rozdaje karty.
 
WYWOŁYWANIE
Aparat fotograficzny w czasach Powstania Wielkopolskiego był duży, drewniany i miał masę metalowych elementów. Mechanizm, który umożliwiał zrobienie zdjęcia znajdował się w obiektywie. Samo pstryknięcie było zaledwie początkiem procesu powstania zdjęcia – naświetleniem negatywu, którym była wówczas szklana płytka pokryta emulsją światłoczułą. Taka jakby dzisiejsza matryca, w której pamięci zapisuje się fotografia. Aby ukryty w pamięci negatywu obraz się zachował, trzeba było go potem wywołać, zanurzając w specjalnym płynie. Dziś wystarczy wcisnąć zapisz. Obecnie by obejrzeć plik możemy użyć ekranu komputera, tabletu, telefonu. Wtedy fotograf miał do dyspozycji tylko papier, na który mógł przenieść obraz ze szklanego negatywu.

 

UTRWALANIE
Choć ta gra bawi się słowem wywoływać, to jest również, a może nawet przede wszystkim o utrwalaniu – obrazów z tamtych lat, wywołanych z pamięci szklanych negatywów. Utrwalanie to nie mniej istotny etap procesu powstawania zdjęcia. Utrwalanie wymagało ciemnego pomieszczenia, specjalnych odczynników i czasu. Źle utrwalony obraz zanikał, robił się z czasem coraz bledszy i trudno było na fotografii dostrzec szczegóły. Gra planszowa „Wywołaj powstanie” pomaga utrwalić obrazy przeszłości, by stare fotografie i bezimienni bohaterowie tamtych czasów nie odeszli w niepamięć.


 
Aby zaprezentować grę szerszej publiczności zorganizowaliśmy w czerwcu pokazy gry w Poznaniu oraz powiecie nowotomyskim i wolsztyńskim. Celem było dotrzeć z tą propozycją również do małych ośrodków wiejskich. Instruktorzy prezentowali zasady gry edukując kolejnych graczy. Po tej dawce wiedzy można już było swobodnie grać z przyjaciółmi. Darmowe egzemplarze gry były rozdawane uczestnikom – po rozstrzygnięciu mikro konkursu.
 
Uzupełnieniem prezentacji gry jest wystawa, która szerzej wyjaśnia konteksty starej fotografii obecne na kartach gry, a także popularyzuje tematykę Powstanie Wielkopolskiego.
 
POKAZY GRY:
Poznań - Collegium Historicum UAM
Poznań - Stowarzyszenie Łazęga Poznańska
Zbąszyń - Muzeum Ziemi Zbąszyńskiej i Regionu Kozła
Wolsztyn - Szkoła Podstawowa
Siedlec - Gminny Ośrodek Kultury
Chobienice - Hotel Ostoja
Nowy Tomyśl - Biblioteka Publiczna
Nądnia – Sala wiejska
Stefanowo – Stacja kolejowa
Grójec Wielki – Sala wiejska
Przyprostynia – Sala wiejska
Łomnica – Sala wiejska





Samorzad Wojewodztwa Wielkopolskiegojpg

Projekt współfinansowany przez Samorząd Województwa Wielkopolskiego

 

Dofinansowano ze środków Powiatu Nowotomyskiego w ramach otwartego konkursu ofert 2019 r.

 

Dofinansowano ze środków Powiatu Wolsztyńskiego w ramach realizacji zadania publicznego


Powstanie Wielkopolskie na szklanych negatywach. Upowszechnienie cennej kolekcji fotografii, popularyzacja wiedzy o Powstaniu Wielkopolskim

2018
Projekt realizowany w ramach obchodów 100 lecia Powstania Wielkopolskiego. W 2018 roku przygotowaliśmy do digitalizacji 159 szklanych negatywów z czasów Powstania Wielkopolskiego. Wolontariusze oczyścili negatywy pod fachowym okiem Wojciecha Olejniczaka a następnie wszystkie zostały poddane cyfryzacji. Nadano im metadane i upublicznione zostały na: www.szklanenegatywy.pl


2019
W roku 2019 planowane jest stworzenie gry planszowej opartej o kolekcję szklanych negatywów Fundacji TRES a następnie organizacja serii spotkań promujących ją i popularyzujących wiedzę o Powstaniu Wielkopolskim. Zobacz więcej



proba-GRA-4-fundacja-TRESjpg
proba-GRA-2-fundacja-TRESjpg
Gra testowa, sprawdzająca logikę i atrakcyjność gry



Zadanie współfinansowane przez Samorząd Województwa Wielkopolskiego

Samorzad Wojewodztwa Wielkopolskiegojpg



Fotografie fundacji TRES w chacie powstańca w Ochli

Przygotowaliśmy dla Muzeum Etnograficznego w Ochli fotograficzną ekspozycję prezentowaną w autentycznej chacie, która w przeszłości należała do powstańca wielkopolskiego Pana Kłysza z Łomnicy. Bazując na kolekcji szklanych negatywów Fundacji TRES przedstawiających działania i ludzi w Powstaniu Wielkopolskim zaproponowaliśmy aranżacje tej przestrzeni. Wyposażony w przedmioty z epoki „pokój powstańczy” nawiązuje do informacji, iż właśnie w Łomnicy ulokowany był sztab powstańczy. Ekspozycja należy do stałej oferty Muzeum Etnograficznego w Ochli.

Obraz w obrazie

Akcja fotograficzna Fundacji TRES w ramach obchodów w Zbąszyniu 90. rocznicy Powstania Wielkopolskiego. Wspólne zdjęcie współczesnych mieszkańców ze zdjęciami powstańców wielkopolskich ze szklanych negatywów Fundacji TRES.

Posługując się zdjęciami Constantego Sikorskiego ponownie sfotografowaliśmy współczesny Rynek zbąszyński (19 stycznia 2009 roku godz. 13.00 na Rynku w Zbąszyniu.) z uczestnikami Powstania na fotografiach sprzed dziewięćdziesięciu lat. Wśród ludzi na Rynku ustawiliśmy reprodukcje naturalnych rozmiarów fotografii powstańców wielkopolskich z rejonu Zbąszynia. Wspólne zdjęcie starym aparatem na szklanym negatywie wykonał Jarosław Klupś.


„...powtórzony kadr, chwila utrwalona w obrazie. Można prawie zaprzyjaźnić się z tymi, których z twarzy prawie zapomniano. Co to znaczy tożsamość? To JA, tu i teraz, z „oswojoną” przeszłością obok. Współczesność przejdzie do historii, jako obraz w obrazie, fotografia z fotografią, teraźniejszość ze świadomością przeszłości...”


Wojtek Walczak

Zapomniane twarze Powstania Wielkopolskiego

powstanie-wielkopolskie-szklane-negatywy19Wjpg

W grudniu 2008 roku została otwarta wystawa oparta o szklane negatywy Fundacji TRES w holu Centrum Kultury Zamek w Poznaniu w ramach obchodów 90. rocznicy Powstania Wielkopolskiego pt.: Zapomniane twarze Powstania Wielkopolskiego


Zobacz: http://www.szklanenegatywy.pl/zapomniane-twarze-powstania-wlkp


Na szklanych negatywach z zakładu Constantego Sikorskiego czas zatrzymał się między 1918 a 1920 rokiem. Zakład fotograficzny znajdował się w Zbąszyniu, wiele z tych fotografii zostało wykonanych w okresie, kiedy miasto nosiło jeszcze nazwę Bentschen. Brudne, zakurzone i niekiedy popękane szklane negatywy, czyszczone i skanowane ukazują ludzi, którzy byli uczestnikami wydarzeń kształtujących ówczesną granicę polsko - niemiecką. W polskiej historiografii noszą one nazwę Powstania Wielkopolskiego, po niemiecku Der Großpolnische Aufstand. Te wielkie wydarzenia dotyczyły ich niewielkiego miasteczka Zbąszynia - ich świata, ich domu. Dla jednych świat się kończył, dla drugich zaczynał, inni po prostu dostosowywali się do nowych warunków. Ten proces kształtowania się granicy został zarejestrowany przez właściciela „Atelier für moderne Photographie”.

powstanie-wielkopolskie-szklane-negatywy25Wjpg




Wystawa współfinansowana przez Bank PKO BP oddział w Poznaniu
pko-bpjpg